Kemallı Asılhan Bey Camii

Osmanlı Tarihi İle Yaşıt Eski Camii

Okuma Süresi: 3 dakika

Türkiye Selçuklu Devleti döneminde, Bizans’a karşı bir uç beyi olarak görev yapan Danişmend Gazi’nin neslinden Karasi Bey, Selçuklu Devleti’nin dağıldığı dönemde 1296 – 1300 yılları arasında Balıkesir ve Çanakkale havalisinde Karasi Beyliğini kurmuştur. Karasi Beyliği 1345 yılı civarında Söğüt ve Domaniç’te kurularak genişleyen ve 1326’da Bursa’yı fetheden Osmanlı Devleti’ne dahil olduktan sonra Osmanlı Devleti’nin ikinci hükümdarı Orhan Gazi, büyük oğlu Süleyman Paşa’yı Çanakkale ve havalisinin valisi yapmıştır. Kemal Bey’in kimliği tartışmalıdır. Süleyman Paşa’nın maiyetindeki beylerden veya Karasi Beyliği zamanından Osmanlılara devrolan beylerden mi olduğu hakkında kesin bir bilgi yoktur. Ancak Kemal Bey’in hem Karasi hem de Osmanlılar döneminde de Kemallı yöresinin beyi olduğu cami kitabesinden anlaşılmaktadır.

Erken devir Osmanlı kayıtlarında köyün adı Kemal-ili olarak geçmektedir. İl, el, eli veya ili tabirleri Osmanlılar döneminde sıkça kullanılır. Mesela günümüzdeki Kocaeli’nin adı aslında Akça Koca’nın ili anlamında Kocaili’nden gelir. Zamanla kısaltılarak yuvarlanmıştır. Bir diğer yerel örnek de Bayramiç ile Ezine arasındaki Yahşıeli köyüdür. Karasi beylerinden Yahşi Bey’in İli anlamında Yahşi-İli olarak konulmuş isim zamanla Yahşıeli’ye dönüşmüştür. Kemallı yöresindeki ilk yerleşim Karasi Beyliğinin Osmanlı Devleti’ne bağlandığı döneme 1340 – 1350 arasına tarihlenmektedir. Karasi Bey gibi bir Danişment olan Kemal Bey’in 300 kişilik aşireti ile bu tarihler arasında Kemallı’ya yerleştiği düşünülmektedir.

 

Kemal Bey’den sonra yerine Asılhan Bey geçmiştir. Asılhan Bey Kemallı’ya pek çok eserler vermiştir. Bu eserlere bakacak olursak:

Kemallı Asılhan Bey Camii

Asılhan Bey Camii, erken dönem Osmanlı eserlerinin en güzellerinden birisidir. Bu dönem mimari eserler konusunda üstad kabul edilen rahmetli Prof. Dr. Ekrem Hakkı Eyverdi’ye göre erken dönemin en güzel örneklerinden, en eşsiz örneklerinden birisidir. Ayverdi, Orhan Gazi dönemindeki Bursa Alaaddin Bey, İznik Hacı Özbek ve Hacı Hamza camileri gibi duvarlarının alçak olmadığına ve kubbe açıklığına uygun bir mimariye sahip olduğuna işaret eder. Gebze’deki Orhan Camii gibi kör çökertme tekniğinin burada da kullanıldığı, Bergama’daki Yıldırım Camii ile malzeme kalitesi bakımından bir farkının olmadığı da başta Ayverdi olmak üzere bu dönemi araştıran tüm araştırmacılar tarafından ifade edilmektedir.

Sultan I. Murat Hüdavendigâr dönemi eserlerinden ise döneme göre eşsiz süslemeleri ile ayrılır. Caminin dış mimarisinindeki bu süslemeler dönemin hemen hiçbir cami ve eserinde görülmez bu açıdan eşsizdir. Yalnız dışındaki süslemeler içinde görülmez. Caminin içinde sadeliğin ihtişamına önem verilmiş, kul ile yaradan arasındaki manevi ilişkide hiçbir obje veya süjenin dikkati dağıtmaması istenmiştir.

Zaten Ezine ve civarında erken devre ait kubbeli cami bulmak pek mümkün değildir. Öncelikle diğer camilerden bu yönü ile ayrılır. Özellikle de pencere süslemeleri döneme göre eşsizdir. Cami dönemin mimarisi bakımından Türkiye’de eşsiz bir yapıdadır.

 

Caminin inşasına Kemal Bey zamanında başlanmış ve oğlu Asılhan Bey zamanında tamamlanmıştır. Caminin kapısındaki üç satırlık Arapça kitabede, “Bu mübarek Mescid-i Şerif, Devletin Sultanı Adil Melik Orhan oğlu Murad Bey zamanında ‘Allah onun devletini sonsuz ve memleketini ebedi kılsın’ 784 senesinde yaptırıldı. Allah bu caminin sahibi Kemal oğlu Asılhan Beyi bağışlasın” yazmaktadır. Yani cami 1382 tarihinde tamamlanmıştır.

Kapı üzerinde ayrıca tek satır halinde levha üzerinde ibtidaî sülüs yazı ile Hz. Muhammed (SAV)’in hadis-i şerifi yazılmıştır. Hadis-i şerifin meali şöyledir: “Kim Allah için bir mescid bina ederse, Allah da o kimse için cennette bir ev bina eder”.

Caminin 50 metre sağında üzerinde günümüzde evler bulunan Kemal Bey ve Asılhan Bey’in kullanımında olduğu düşünülen bey konağı temelleri ve kalıntıları bulunmaktadır.

Sanal Tur

Konum

İlginizi Çekebilecek Yerler

Ulu Cami
İlk Devir Osmanlıların En Eski Camilerinden

Taş Mektep
Ezine’nin ilk belediye binası

Seferşah Hamamı
Yıldırım Bayezid Dönemi Ayakta Kalan En Eski Hamamlardan

Zeytinli Camii
Kanuni Dönemi Osmanlı Camii

Pin It on Pinterest

Share This

Paylaş & Share